Tái đàn heo bán Tết giữa lúc dịch tả lợn châu Phi cuối 2026

Hộ nuôi nhỏ chỉ nên tái đàn heo bán Tết khi xã đã qua 21 ngày không phát sinh ổ dịch mới, chuồng đã được tiêu độc và để trống, và con giống có nguồn gốc rõ ràng. Đầu tháng 11/2026, dịch tả lợn châu Phi vẫn xuất hiện rải rác ở nhiều tỉnh, trong khi giá heo hơi thấp khiến không ít trại tạm ngừng nuôi. Bài này giúp bạn cân nhắc có nên vào đàn lúc này hay không, và nếu nuôi thì giữ đàn ra sao cho đến lúc xuất chuồng.

Bức tranh dịch đầu tháng 11/2026

Tại Đắk Lắk, VOV ngày 9/11/2026 cho biết lũy kế từ đầu năm đến 6/11, dịch xảy ra ở 279 hộ thuộc 46 xã, phường, hơn 11.600 con heo chết hoặc bị tiêu hủy. Riêng tháng 10 và mấy ngày đầu tháng 11 có thêm 27 hộ ở 7 xã với hơn 350 con. Toàn tỉnh còn 20 xã, phường có dịch chưa qua 21 ngày.

Ở Đồng Nai, Tiền Phong ngày 29/10/2026 ghi nhận 78 ổ dịch tại 44 xã, phường từ đầu năm, 27.742 con heo phải tiêu hủy. Chỉ trong tháng 10 đã phát sinh 15 ổ dịch mới, và 14 xã, phường vẫn còn ổ dịch chưa qua 21 ngày. Cơ quan chuyên môn nhận định việc kê khai, cập nhật đàn vật nuôi chưa được quan tâm đúng mức, nhiều hộ còn yếu về chuồng trại và an toàn sinh học.

Điểm chung của hai địa phương: dịch tập trung ở khu chăn nuôi nhỏ lẻ, và vẫn có hành vi giấu dịch, bán chạy heo nghi bệnh.

Có nên tái đàn bán Tết năm nay?

Đây là quyết định kinh tế trước khi là quyết định kỹ thuật. Theo Báo Sài Gòn Giải Phóng ngày 4/11/2026, giá heo hơi ở một số địa phương xuống khoảng 43.000 đồng/kg vào cuối tháng 10, còn giá thức ăn chăn nuôi đã tăng khoảng 20% từ đầu năm theo một doanh nghiệp được phỏng vấn. Một số chủ trại ở Đồng Nai đã tạm dừng tái đàn. Đại diện Bộ Công Thương nhận định nguồn cung đủ cho cuối năm, nhưng cảnh báo nếu người chăn nuôi không tái đàn kịp thì nguồn cung các tháng sau có thể bị ảnh hưởng.

Từ đó có thể rút ra vài câu hỏi tự kiểm tra:

• Xã bạn và các xã giáp ranh có ổ dịch nào chưa qua 21 ngày không? Nếu có, nên chờ.
• Chuồng cũ đã từng có heo chết bất thường chưa? Nếu có, cần tiêu độc nhiều lần và để trống lâu hơn trước khi thả lứa mới.
• Bạn có đủ vốn mua thức ăn cho cả lứa, kể cả khi giá heo không lên như mong đợi?
• Bạn có nơi mua giống đáng tin, có giấy kiểm dịch không?

Nếu hai câu đầu chưa ổn, nuôi ít hơn hoặc lùi lại sau Tết là lựa chọn an toàn hơn so với dồn vốn vào một lứa rủi ro.

Chuẩn bị chuồng trước khi thả heo mới

Theo Tổ chức Thú y Thế giới (WOAH), virus dịch tả lợn châu Phi rất bền ngoài môi trường, tồn tại được trên quần áo, ủng, bánh xe. An toàn sinh học là biện pháp quan trọng và hiệu quả nhất hiện có để phòng và kiểm soát bệnh. Vì vậy chuồng phải sạch thật sự trước khi đón lứa mới:

1. Dọn sạch phân, thức ăn thừa, đệm lót cũ; đem xử lý xa khu chuồng.
2. Cọ rửa nền, vách, máng ăn, máng uống bằng nước xà phòng.
3. Phun thuốc sát trùng theo hướng dẫn của thú y, để khô, lặp lại sau vài ngày.
4. Quét vôi nền và tường, rắc vôi bột lối đi.
5. Để chuồng trống một thời gian trước khi thả heo; nếu đã từng có dịch, hỏi cán bộ thú y về thời gian để trống phù hợp.

Các bước tiêu độc chi tiết, loại hóa chất và nồng độ tham khảo được trình bày trong bài quy trình tiêu độc khử trùng chuồng trại.

Chọn và nhập heo giống

Heo giống trôi nổi, không rõ nguồn là đường dễ nhất để mầm bệnh vào chuồng. Nên mua từ cơ sở có giấy chứng nhận kiểm dịch, hỏi rõ đàn bố mẹ đã tiêm những gì. Khi về, nuôi cách ly ở ô riêng tối thiểu hai tuần, có dụng cụ và ủng riêng, theo dõi ăn uống, phân và thân nhiệt mỗi ngày. Không nhập cùng lúc từ nhiều nguồn khác nhau.

Đừng mua heo giá rẻ bất thường vào lúc trong vùng đang có dịch. Đó thường là heo bị bán tháo từ ổ dịch.

Giữ đàn đến lúc xuất bán Tết

Thức ăn và nước

WOAH khuyến cáo không cho heo ăn thức ăn thừa chưa qua xử lý hoặc thức ăn thừa có chứa thịt. Virus có thể tồn tại trong sản phẩm thịt heo như giăm bông, xúc xích, thịt xông khói. Với hộ nhỏ quen tận dụng cơm thừa, canh thừa từ quán ăn, đây là điều phải bỏ trong mùa dịch. Nếu bắt buộc dùng phụ phẩm, phải nấu sôi kỹ, và tuyệt đối không dùng nguồn có thịt heo không rõ gốc.

Kiểm soát người và xe

Hạn chế người lạ, thương lái vào khu chuồng. Đặt hố hoặc khay vôi ở cửa, thay ủng trước khi vào. Xe chở cám, xe thu mua chỉ đỗ ngoài cổng. Người nhà đi chợ, đi đám về nên thay quần áo trước khi cho heo ăn. Hàng rào bao quanh khu nuôi giúp chặn chó, gà và người đi tắt; cách dựng được hướng dẫn trong bài xây dựng hàng rào cách ly phòng dịch.

Côn trùng, chuột và heo rừng

WOAH nêu bọ ve mềm thuộc giống Ornithodoros là vật chủ trung gian ở những nơi chúng tồn tại, đồng thời nhấn mạnh việc quản lý quần thể heo rừng. Ở quy mô hộ, nên phát quang bụi rậm quanh chuồng, diệt chuột, giữ chuồng khô thoáng, và không thả rông heo nếu gần rừng.

Khi heo có dấu hiệu lạ

Các hướng dẫn ở Đắk Lắk và Đồng Nai đều thống nhất mấy việc phải làm: báo ngay cho chính quyền hoặc thú y khi heo bỏ ăn, sốt, chết bất thường; không giấu dịch; không bán chạy, không vận chuyển heo nghi bệnh; tiêu hủy heo chết đúng quy định và tiêu độc ngay sau đó. Bán chạy một con heo ốm có thể lấy lại vài triệu đồng, nhưng làm virus đi theo xe thương lái sang cả xóm và kéo dài thời gian công bố hết dịch cho cả xã.

Lời khuyên cho từng nhóm hộ

Hộ đã đọc bài biện pháp phòng ngừa dịch tả lợn châu Phi sẽ thấy nguyên tắc không thay đổi; điều thay đổi là bối cảnh cuối năm 2026, khi dịch còn rải rác và thị trường chưa phục hồi, nên mỗi quyết định tái đàn cần chắc tay hơn.